LPG’de AFR Ayarı Nedir? Hava-Yakıt Oranı, LTFT ve STFT ile Doğru Ayar
İyi bir LPG ayarı sadece 'çalışıyor' demek değildir. Hava-yakıt oranını ölçerek ve benzin beyninin yakıt düzeltmelerine bakarak yapılan AFR ayarını atölye videolarıyla anlattık.
LPG’li bir aracın düzgün çalışması ile doğru ayarlanmış olması aynı şey değildir. Araç teklemeden gidebilir ama karışım fazla zengin olduğu için gereksiz gaz yakabilir, ya da fakir olduğu için motor ısınabilir ve arıza lambası yanabilir. Bunun önüne geçmenin yolu, “kulakla” değil ölçerek yapılan ayardır. Atölyemizde buna AFR ayarı diyoruz.
AFR ne demek?
AFR (air-fuel ratio), motora giren hava ile yakıtın oranıdır. Her yakıtın ideal bir yanma oranı vardır; motor bu orana ne kadar yakın çalışırsa yakıtı o kadar verimli yakar ve katalitik konvertör o kadar iyi çalışır. LPG’nin ideal oranı benzinden biraz farklıdır; bu yüzden ölçümü oran yerine “lambda” üzerinden yapmak daha pratiktir: lambda 1 ideal karışımdır, 1’in altı zengin, üstü fakir.
LTFT ve STFT nedir, LPG ayarıyla ne ilgisi var?
Aracın kendi benzin beyni, oksijen sensörünü okuyarak yakıt miktarını sürekli düzeltir. Bu düzeltmelerin anlık olanına STFT (kısa süreli yakıt düzeltmesi), öğrenilmiş olanına LTFT (uzun süreli yakıt düzeltmesi) denir.
LPG’de giderken LPG haritası aracın ihtiyacına uymuyorsa benzin beyni bunu fark eder ve düzeltme değerleri benzindekinden uzaklaşır. Değerler çok uzaklaşırsa motor arıza lambası yanar, tüketim artar, araç tekler. İyi ayarda LPG’deki düzeltme değerleri benzindekine yakın kalır.
Atölyede AFR ayarını nasıl yapıyoruz?
- Ön kontrol: Hata kayıtları, filtre, ateşleme ve vakum kaçağı kontrol edilir. Arızalı bir sistem ayarlanmaz, önce onarılır.
- Benzin referansı: Araç benzinde çalışırken yakıt düzeltme değerleri kaydedilir.
- LPG’de yol testi: Geniş bant lambda ölçer ve OBD okuyucuyla rölantide, şehir içinde ve yük altında karışım izlenir.
- Harita düzeltmesi: LPG haritası, LPG’deki değerler benzindekine yaklaşana kadar bölge bölge ayarlanır.
- Son kontrol: Klima açıkken, yokuşta ve hızlanırken davranış tekrar kontrol edilir. Adana yazında klima yükü bu aşamada özellikle önemli.
AFR ayarı kimler için gerekli?
| Durum | AFR ayarı önerilir mi? |
|---|---|
| Yeni montajın ilk kontrolü | Evet |
| Tüketim arttı, sebep bulunamadı | Evet |
| LPG’de motor arıza lambası yanıyor | Evet, önce arıza giderilir |
| Enjektör, regülatör ya da beyin değişti | Evet |
| Sorunsuz, düzenli bakımlı araç | Periyodik bakımda kontrol yeterli |
İlgili yazılar: LPG tüketimi neden artar?, motor arıza lambası neden yanar?, LPG’li araç neden tekler?
Sık sorulan sorular
AFR ayarı ile normal LPG ayarının farkı ne?
Normal ayar çoğu zaman sistemin kendi otomatik kalibrasyonuyla yapılır. AFR ayarında karışım geniş bant lambda ve benzin beyninin yakıt düzeltmeleriyle ölçülerek, yol testinde bölge bölge düzeltilir.
AFR ayarı tüketimi düşürür mü?
Karışım zengin çalışıyorsa evet. Fakir çalışıyorsa tüketimi biraz artırabilir ama motoru korur ve teklemeyi giderir.
AFR ayarı ne kadar sürer?
Yol testi gerektirdiği için standart ayardan daha uzun sürer; aracın durumuna göre değişir.
Adana’da Otogaz Hastanesi
Atölyemiz Sümer Mahallesi, Kuzey Kıyıboyu Caddesi No:112/A, Seyhan/Adana adresinde; Pazartesi–Cumartesi 08:00–20:00 arası açığız. BRC, Atiker, Landirenzo, Lovato ve Cangas yetkili bayisiyiz. Gelmeden önce 0 (534) 616 98 30 numarasını arayabilir ya da WhatsApp’tan yazabilirsiniz. Tüketiminizi ve şikâyetinizi yazarsanız AFR ayarına ihtiyaç olup olmadığını söyleyelim.
